یکی از راههای انتقال اموال در دین اسلام وصیت است.
وصیتنامه عقدیست که به موجب آن موصی(وصیت کننده) اموال خود را پس از مرگش به نفع کسی یا کسانی منتقل میکند،مطابق ماده ۸۳۴ قانون مدنی فرد فقط تا یک سوم انبار خود را میتواند وصیت کند که در این نوشته بحثی در مورد آن نمیشود.
شرایط موصی برای صحت وصیت:
وصیت کننده باید دارای ۵ شرط باشد تا وصیت او صحیح باشد:
۱- بلوغ ۲-عقل ۳-اختیار ۴- رشد ۵- عدم خودکشی
۱-فرد برای صحت وصیت باید بالغ باشد یعنی باید در سن بلوغ شرعی باشد.
۲- باید عاقل باشند به عبارت بهتر نباید محجور باشد بنابراین وصیت کسی که مهجور است صحیح نمیباشد.
۳-کسی که وصیت میکند باید مختار بوده و وصیت کسی که مجبور بوده وصیتش صحیح نمیباشد.
۴-کسی که وصیت میکند باید رشید باشد و به سن قانونی رسیده باشد در غیر این صورت وصیت وی صحیح نمیباشد.
۵-وصیت کسی که خودکشی کرده باشد تحت هر شرایطی وصیتش باطل بوده و صحیح نمیباشد.
شرایط صحت وصیت نسبت به موضوع وصیت:
فرد فقط در مورد اموال خود میتواند وصیت کند به عبارت دیگر در مورد اموال دیگران وصیت نمیتواند بکند و اگر با این شرایط وصیت شده باشد وصیت او صحیح نمیباشد، و اینکه شخص وصیت کننده تا یک سوم اموال خود را میتواند وصیت کند و اگر بیشتر از یک سوم را وصیت کند غیر نافذ بوده و با تنفیذ وراث دیگر صحیح خواهد بود در غیر این صورت باطل است.
وصیتنامه سری:
وصیتنامه سری برخلاف وصیتنامه خود نوشت که حتماً باید با خط خود وصیت کننده باشد،میتواند به خط فرد دیگری باشد یعنی وصیت توسط کس دیگری نوشته شود ولی حتماً باید به امضای وصیت کننده رسیده باشد و این وصیت باید به اداره ثبت محله اقامت فرد که امروزه دفاتر اسناد رسمی است یا به مکانی که آیین نامه وزارت دادگستری تعیین میکند سپرده شود،این مطالب در ماده ۲۷۹ قانون امور حسبی عنوان شده است.
نکتهای که باید به آن توجه شود مطابق ماده ۲۸۰ امور حسبی فرد بیسواد نمیتواند وضعیتنامه سری تنظیم نماید و اگر اثبات شود که فرد بیسواد بوده و اقدام به تنظیم صیتنامه سری نموده این وصیتنامه اعتبار ندارد.
نکته بسیار مهمی که باید در تنظیم وصیتنامه سری رعایت شود این است که وصیتنامه حتماً باید به امضای شخص وصیت کننده برسد.
شرایط وصیت نامه سری برای کسی که نمیتواند حرف بزند:
مطابق ماده ۲۸۱ امور حسبی کسی که نمیتواند حرف بزند و بخواهد وصیتنامه سری تنظیم کند باید تمام وصیتنامه در حضور مسئول دفتر اسناد رسمی با خط خود وصیت کننده نوشته شود و مسئول دفتر هم باید روی لفافه وصیتنامه قید کند که وصیت در حضور او نوشته و امضا شده و این مسئله را گواهی کند.
نکته پایانی:
توصیه میشود برای وصیتنامه سعی شود که به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود و اگر قصد نوشتن وصیتنامه سری دارید حتماً به نکاتی که در این نوشته عنوان
شده توجه کافی بشود.